मृत्य संस्कार

अनुसुचि १

किरात राईको मृत्यु भएमा के गर्ने ?

किरात राईहरुको मृत्यु संस्कार थर, पाछा, खोला, थुम अनुसार फरक फरक  पाईन्छ । पहिला पहिला संचार माध्यम नभएको कारणले र लिखित रुपमा मुन्धुम संस्कारहरु नराखि मौखिक रुपमा संस्कारहरु हस्तान्तरण गर्दै जाँदा फरक पर्न गएको देखिन्छ । यधपी किरात राईहरुको मृत्यु भएमा निम्न कार्य गर्नु पर्दछ । 

  1. किरात राई कसैको मृत्यु भएमा पाँचछाके दाजुभाई र देशबिदेशमा रहेका नरनाताहरु सवैलाई तुरुन्तै खबर गर्नु पर्दछ ।
  2. पाँचछाके दाजुभाईले मृत्यु भएकै दिनदेखी छाकबार्नु पर्दछ । अन्य दाजुभाईहरुले सुनेकै दिनदेखी छाकबार्नु पर्दछ ।
  3. छोराहरुले मृत्यु भएकै दिनदेखी कपडा फेरी सफा कपडा लगाई मृत्यु शोकमा बस्न पर्दछ ।
  4. शोकाकुल परिवारले घर सफा राख्न पर्दछ । मनोरन्जनको साधनहरु बन्द गर्नु पर्दछ ।
  5. घरको कुनै एक कोठा सफागरि मृतकको फोटो राखी, फुलमाला वा पुष्प गुच्चा राखि थान थपना गरिदिन पर्दछ ।
  6. मृतकको फोटोको छेउमा एक माना चामल, एक बोदल रक्सी, एउटा कलशमा फुलपाती, धुपबत्ति बालीदिन पर्दछ । अन्य नरनाता आएको बखत धुप बाल्न लगाउनु पर्दछ ।
  7. मृतकको फोटोको अगाडी एउटा थाल वा कचौरा राख्नु पर्दछ र घरमा जे खाईन्छ, पकाईन्छ, खानु अगावै मृतकलाई अलिकती सारीदिनु पर्दछ ।

हङकङमा सदगत संस्कार गर्नेभए

  1. सदगत संस्कार गर्ने फारमभरी किराया हङकङको कार्यलयमा बुझाउनु पर्नेछ ।
  2. किराया हङकङले फारम हेरी तोकिएको समयमा संस्कारगत कार्यक्रम गरिदिनेछ ।
  3. संस्कार गर्दा सामुहिक चुला चलाउने वा नचलाउने स्वोईच्छामा भर पर्नेछ ।
  4. संस्कार गर्दा सामुहिक कूबीमी चलाउने वा आफ्नै बंशको कूबीमी ल्याउने स्वोईच्छामा भर पर्नेछ ।
  5. सामुहिक कूबीमी चलाउने भए अन्त्यमा कूबीमीको शिर उठाउनी गर्नुपर्नेछ ।

सदगतकोलागि लागि आवश्यक सामाग्रीहरु

  1. ३ वटा चुङगे, १ वटा धनुकाँड, १ किलो माटो, दुबो र तितेपाति
  2. ३ मिटर सेतो कपडा, ३ बोदल पानी, १ सिक्का पैसा
  3. १ बोदल रक्सि वा (कोदो र मर्चा मिसाएको पानी)
  4. १ कलश, १ माना चामल, दियोबत्ति, तेल, आवश्यक धुप
  5. १ पोका कोईला, कोईला बाल्ने बोटुको, ३ वटा स्टार्टर र लाईटर
  6. साउण्ड सिस्टम र श्रद्धान्जली धुन

सदगतमा पार्थिव शरिर सजाउने तरिका : 

  1. फोटो सजाएको ठाँउतिर मृतकको टाउको पारेर राख्नु पर्दछ ।
  2. मृतकको टाउको नजिकमा, कलश, दुबो, तितेपाती, धुप, एक माना चामल, एक बोदल रक्सी, र दियोबत्ति बालीदिन पर्दछ ।
  3. लुगाफाटा राख्ने भए खुट्टा तिर राखिदिन पर्दछ ।
  4. मृतकको शरिरमा बन्धनहरुभए (कपाल बाटेको, तुना बानेको) भए फुकाली दिनु पर्दछ र निधारमा एक सिक्का पैसा राखी सेतो कपडाले ढाकिदिन पर्दछ ।
  5. मृतकको खुट्टामा अलिकति सेतो कपडा च्याति माटो दिनको लागी राखि दिनु पर्दछ ।
  6. मृतकको शव बाकस चोखोपार्न बाकसको खुट्टा पट्टि बटुकोमा कोईला बालीदिनु पर्दछ ।
  7. श्रद्धान्जली पश्चात मृतकलाई दिईएको माटो, चामल र रक्सि कुनै सफा बगैचामा राखिदिन पर्दछ ।

सतगदको बेला गरिने बिधिहरु :

सतगदको बेला गरिने विविध बिधिहरु छन । किराया हङकङले सम्पुर्ण बिधीहरु संचालन गरिदिनेछ । तर मृतकको आफन्तले कतिवटा विधि संचालन गर्ने वहाँको ईच्छामा भर पर्दछ ।

  1. श्रद्धान्जली कार्यक्रम
    1. मृतकको घरमा, शिर उठाउने बिधि,
    2. श्रद्धान्जली स्थलमा, आत्मा जगाउने बिधि,
    3. बिदाई स्थलमा, आत्मा छुट्याउने बिधि,
  2. चुलामा गरिने कार्यक्रम
    1. मृतकको आत्मा बोलाउने बिधि
    2. मृतकको आत्मालाई सोधनी गर्ने विधि
    3. मृतकको आत्मा बाटो लगाउने बिधि

सदगत ब्यावस्थापन कम्पनीहरु :

  1. आदम, फोन : 5113 6184
  2. ज्याकि, फोन : 9755 3088

अनुसुचि २

धार्मिक बचन :

घाम पनि डुब्ने नै हो । जुन पनि डुब्ने नै हो । तारा पनि डुब्ने नै हो ।
धर्ती पनि नासिने नै हो । आकाश पनि नासिने नै हो ।
सृष्टी पनि मर्ने नै हो । पशुपंछि पनि मर्ने नै हो ।
मानिसहरु पनि मर्ने नै हो ।
कोहि छिट्टो मर्ने हो । कोहि ढिलो मर्ने हो । एकदिन मर्नैपर्ने हो ।
हे कूबीमीहरु हो । हे पितापुर्खाहरु हो । हे सुम्निमा पारुहाङ ।
के कगरै अब । के गरौ तब ।।

मृतकको आत्मालाई शान्ति दिनुहोस । मृतकको परिवारलाई धैर्यधारण गर्ने शक्ति दिनुस है ।

मानिस जन्मे पछि मृत्य अनिवार्य छ । अजम्बरि कोही छैन । यस जगतको हरेक भौतिक वस्तुहरुको एक दिन मृत्यु हुनेछ । धर्ती आकाशको पनि एकदिन अन्त्य हुनेछ । ढुङगा माटोको पनि एकदिन अन्त्य हुनेछ । जुन तारा पनि एकदिन मर्नेछ । मृत्यु अवश्य हुनेछ । मानिसको मृत्यु पश्चात भौतिक शरिरलाई धर्तीमा समाहित गरिन्छ । आत्मालाई बाटो लगाईन्छ । यसलाई मृत्यु संस्कार भनिन्छ । मृत्यु संस्कार हरेक धर्म, क्षेत्र, जाती तथा उपजातीको आ–आफ्नै तरिकाका छन । किरात राईहरुको जन्म पुर्वदेखि मृत्यु पश्चातसम्मको ७ संस्कारहरु पर्दछ ।

१. गर्भ संस्कार, २. जन्म संस्कार, ३. नौरान संस्कार, ४. भात खुलाई संस्कार, ५. छेवर/गुन्युचोलो संस्कार, ६. बिवाह संस्कार, ७. र मृत्यु संस्कार ।

मौलिक किरात धर्म :

मौलिक किरात धर्म भनेको परापुर्वकाल देखि किरातीहरुले यस जिवन, जगत, र मरण प्रति मानि आएको दर्शन हो । जिवन, जगत र मरण प्रतिको धारणा हो । यो धारणा कुनै एक ब्यक्तिले प्रतिपादन नगरि किरातहरुको पुस्तौ–पुस्ता पुर्खाहरुले अनुभव गरेर संगाल्दै ल्याएको ज्ञानको भण्डार हो । यसलाई मुन्धुम भन्दछ । मुन्धुम मौखिक रुपमा संगाल्दै ल्याएको नियम हो, आचारण हो । संस्कार हो । मुन्धुम किरातहरुको कानुन हो । यसको पालना गर्नु किरातहरुको धर्म हो । मौलिक किरात धर्ममा जगत भन्नाले प्रकृतीलाई बुझाउदछ । जिवन भन्नाले प्रकृतीको जिवित वस्तुहरुलाई बुझाउदछ । मरण भन्नाले मरिसके पश्चातको अवस्थालाई बुझाउदछ । आत्मालाई बुझाउदछ ।

मृत्यु प्रतिको धारणा :

मौलिक किरात धर्म अनुसार किरात राईहरु रोग लागेर वा बृद्ध भएर निधन भएमा स्वभाविक मृत्यु मानिन्छ । स्वभाविक मृत्यु हुनेहरु चुलामा आँउदछ । झैझगडा गरेर, लडेर, आत्महत्या गरेर, दुर्घटनामा परेर मृत्यु भएमा अस्वभाविक मृत्यु मानिन्छ । अस्वभाविक मृत्यु हुनेहरु चुलामा आउनु सक्तैन ।  सुत्केरी ब्यथाले मृत्यु हुने महिला समेतलाई अस्वभाविक मृत्यु मानिन्छ । छेवर वा गुन्युचोली नगरि निधन भएको बालबालिका समेतलाई अस्वभाविक मृत्यु मानिन्छ । छेवर वा गुन्युचोली नगरेको भएता पनि भाई वा बहिनि जन्मि सकेको भएमा स्वभाविक मृत्यु मानिन्छ ।

 आत्मा प्रतिको धारणा :

  1. मानिस मरेर गएपछि मनिसको भौतिक शरिर माटोमा मिल्दछ ।
  2. आत्मा पृथ्वीकै पबित्र स्थल, उच्च स्थान, भीरमा, पाखामा, पखेरामा, ढुङगामा, चट्टानमा, रुखबिरुवामा, बादलमा, बादलको गर्जनमा बस्तछ ।
  3. मौलिक किरात धर्ममा मृत्यु पश्चात आत्मा स्वर्ग जाने र नर्क जानेमा बिस्वास गरिन्दैन । आत्मा यहि प्रकृतिमा बस्तछ भनि मानिन्छ।
  4. मृतआत्मालाई बर्षको एकचोटि नया अन्नबाली पाकेको बेला खुलाउने चलनछ ।
  5. स्वभाविक मृत्यु हुनेहरुलाई चुलामा बोलाई खुलाईन्छ । अस्वभाविक मृत्यु हुनेहरुलाई चुला बाहिर खुलाईन्छ ।

मृत्यु शोक धारणा :

किरात राईहरुको आमा बाबुको मृत्यु भएमा छोराहरुले मृत्यु भएकै दिन देखि नुनतेल छाडि मृत्यु शोक बस्न पर्दछ । मृत्यु शोक बस्दा निम्न कुराहरु गर्न हुदैन ।

१. ढोगभेट गर्न, हुदैन, २. चौतारामा बस्न हुदैन, ३. गुन्द्रीमा बस्न हुदैन, ४. दोहोरो बोल्न हुदैन, ५. गीत गाउन हुदैन, ६. नाच्न हुदैन, ७. टिका लाउन हुदैन, ८. जुठो खानु हुदैन, ९. नुनतेल, मासु खान हुदैन, १०. काँसको भाँडामा खान हुदैन, ११. बाबुको मृत्युमा रक्सी खान हुदैन, १२. आमाको मृत्युमा दुध खान हुदैन ।

मौलिक किरात धर्म प्रकृती पुजक हुन ।

  1. जिवन, जगत, मरण कुनै ईश्वरीय शक्तिले सृजना नगरि प्राकृतिक रुपमै हुदै आएको मानिन्छ । यो निरन्तर चलिरहन्छ । मनुष्यका धर्म, संस्कार पनि ईश्वरीय प्रेरणा नभई प्रकृतीबाट नै प्राप्त भएका हुन्छन । यो परिवर्तनिय छ ।
  2. मनुष्यका सम्पुर्ण बिचार, धारणा, आचारण, ईच्छा, कार्य आदि प्रकृतीबाट नै पैदा भएको र उसको प्रवित्ति, क्रिया, यात्रा, कारण, मनोकामना, आदि पनि प्रकृतीमा नै आश्रित हुन्छन ।
  3. संसारमा घटेका दुर्घटना, घटना, प्रकोप, प्रलयहरु र मनुष्यको जन्म, मरण कुनै दैवीक शक्तिको उपज नभई प्रकृतिकै उपज हो । यसरि किरातीहरुले प्रकृतीको पुजा गर्दछ ।

मौलिक किरात धर्म पित्री पुजक हुन ।

  1. किरात राईहरुले सुम्निमा र पारुहाङलाई यस जगतका प्रथम मानव सृष्टिकर्ताको रुपमा अदिम पुर्खाको रुपमा पुज्दछ ।
  2. किरात राईहरुले आफ्नो जन्मलाई पितापुर्खाहरुको मानविय कर्तब्यको उपजको रुपमा मान्दछ । पितापुर्खानै आफ्नो सृष्टिकर्ता हो भनि मान्दछ । पुर्वजन्म र पुर्नजन्ममा विस्वास राख्दैन ।
  3. किरात राईहरुले अन्नबाली पाकेका बेला पितापुर्खालाई पहिला चढाएर मात्र आफु खान्छन नत्र पिता पुर्खाहरु रिसाउने विस्वास गर्दछन ।
  4. किरातहरुले पुजागर्दा पहिला पित्रिलाई चढाएर, अनि आफुले मुख जुठ्याएर मात्र गर्दछन् । मुख नजुठ्याई पुजागरेमा अशुभ मानिन्छ ।
  5. किरात राईहरु जातपातमा बिस्वास गर्दैनन् । सात पाछाका बुढापाका राईहरु जम्मा भई रातो अचना चिसो छपना गरि, दाल ढिडो चलाएर चुला पाछादिई जुनसुकै मानिसलाई राई जातीमा प्रवेश गराउन सक्तछन ।
  6. पित्रीहरुले गरेका बीर गाथाहरुलाई किरात राईहरुले सुरक्षित गर्दै निरन्तर बढाउदै लाँदछ ।

मौलिक किरात धर्म अनुसार जिवनमा गर्नुपर्ने सत्कर्महरु :

  1. दैनिक बिहान–बेलुका पिता पुर्खालाई सम्झनु पर्दछ ।
  2. वयोवृद्धलाई आदर गर्नु पर्दछ, गरिब दु:खिलाई दया गर्नु पर्दछ ।
  3. कुनै पनि चिज खान अगावै पिता पुर्खालाई चढाएर खानु पर्दछ ।
  4. पवित्र वस्तु, पवित्र स्थल र तिन चुलाको रक्षा गर्नु पर्दछ ।
  5. बार्षिक उधौलि, उभौली, पितृ पूजा गर्नु पर्दछ ।
  6. मानव कल्याणकारी कामहरु गर्नु पर्दछ ।
  7. मौलिक किरात धर्म–संस्कारको पालना गर्नु पर्दछ ।

मौलिक किरात धर्म अनुसार जिवनमा गर्न नहुने असत्कर्महरु :

१. भिख मागेर खानु हुदैन, २. चोरी, ठगी गर्नु हुदैन, ३. परस्त्री/परपुरुष गमन गर्नु हुदैन, ४. डाहा र ईष्र्या गर्नु हुदैन, ५. लोभ गर्नु हुदैन, ६. घमण्ड गर्नु हुदैन, ७. मानव हत्या गर्नु हुदैन

मुद्दुमले भन्दछ – प्रकृतिकरुपमा संसारमा सिर्जिएका तथा घटेका घटना, दुर्घटना, प्रकोपहरु र मनुष्यको जन्म, मरण कुनै दैवीशक्तिको उपज नभई प्रकृतिकै उपज हो ।

अर्थात, प्रकृतीकै कारणले गर्दा, मानिसले जिवनमा असत्कर्म गर्न पुग्दछ । यदि अज्ञानतावस असत्कर्म गरेको रहेछ भनेपनि चोखोनितो भई चुलामा बसी सुम्निमा पारुहाङलाई साँछि राखि  पितापुर्खाहरु र दाजुभाईहरुको माझ क्षमा मागे क्षमा प्राप्त गर्नेछन । अस्वभिकरुपमा मृत्यु हुनेहरुलाईपनि ७ पाछाका बुढापाकाहरुले क्षमागरे मृतआत्मा क्षमा भै चुलामा आउन सक्तछ ।

हे चुलापुज्ने पिताहरु हो । हे सिमेभुमेपुज्ने पुर्खाहरु हो । हे सुम्निमा । हे पारुहाङ । मृतकले जिवनमा कथंकदाचित भुल गरेको भएपनि छमा दयागरि तपाईहरुकै साथपासमा लिनुहोस है, तपाँईहरुसंगै राख्नुहोस है । (मृतक) अब जानुस है ।

अनुसुचि ३

पहिलो कार्यक्रम :

मृतकको घरमा मृतकको शिर उठाउने बिधी

मृतकको घरमा मृतकलाई श्रद्धान्जली दिन जान अगावै पानछाके दाजुभाई तथा आफन्तजनहरु भेला भई मृतकको शिर उठाउने बिधी गर्न पर्दछ ।

मौलिक किरात धर्म अनुसार किरात राईहरुको मृत्यु भएमा  अन्तेष्ठि गर्न अगावै मृतकको घरमा मृतक शिर उठाउनु पर्दछ । मृतकको शिर उठाउनु भनेको मृतकले जिवनमा भुलबस कुनैपनि गल्तिहरु गरेको भए माफि दिनु हो ।  यो कार्य कूबीमीले मुन्धुम बाचन गरि गर्दछ ।

मृतकको शिर उठाउने मुन्धुम :

(साम्पाङ भाषामा लेखिएको छ ।)

हँ… ऊदूहँ पारुहँवा, सुम्नीमा नयूमावा, राक्षाकूपा खचूलूप्वा, वाईलूङ्मे वातूङ्मेवा, अथेपा हँछाराम्पी, यँलीसेलो, मरीमुन्मा मूनेचीलो, पापारबी रबीबूङ्मी, मा:माचूनू चूनूबूङ्मी, सागूवापी, मरीमून्मा यँ मूनेचिलो, ए छाब्काबी छाब्कूरीवा, यँ छाब्मा छावेलो, काए हँछा, यँ हूल्मा, हूलेकँङा, यँ धामा यँधेकङा, अथेपा लूङ्छीरीमा, कँचूली, दूङ्गुर्सावा सीमानाम्री, यँ बूसूलो, काए हँछा, यँ धेकङा ।

राजादूङसँ याधीनक, तायामीसँ याधीनक, कूबीमीसँ याधीनक, सीबीछा भ्याम्माछासँ याधीनक, तायामी ताङखीसँ याधीनक, चाप्चा यँसँ याधीनक, ब्यार्पा यँसँ याधीनक, तूप्सूङ यँसँ याधीनक, धिलूङ यँसँ याधीनक, हादीयँ चापी यँसँ याधीनक कँङा ईत्ता मूरुलीसूङ अँ रुमीपमी सेले यँसँ मान्दूङ्क, अँ सागुवाछा, तायामी, तूम्साबूसँ मान्दूङ्क, कँङा ईत्ता खाबाराचा पयवाचा मूरुलीसूङ पँमान्छेमा सीरीम्ला वालापी खकसानू लायासामा सीखीम्री यँ बूदूम्सूम्ने खाङुम्नेवो ….. ।

मृतकको थान बिर्सजन :

कूबीमीले मृतकको शिर उठाई सकेपछि मृतकको थानलाई वा मृतकको पार्थीव शरिरलाई त्यहाँबाट उठाई श्रद्धान्जली स्थलमा लान पर्दछ ।

मृतकको आत्मालाई निषेध :

मृतकको आत्मालाई चूलाबाट बाटो नलाईन्जेल सम्म जतै कतै डुलिहिडेको हुन सक्तछ भन्ने बिस्वास गरिन्छ र जतिवेला पायो तेतिबेला घरभित्र नपसोस भनि निषेध गर्ने चलन छ । यसको लागि मलामीहरु घरबाट निक्लिसके पछि २ जना महिलाले घर उल्टोबाट (भित्रबाट बाहीर) लिप्दै वा बढार्दै निस्कनु पर्दछ ।

अनुसुचि ४

दोस्रो कार्यक्रम :

श्रद्धान्जली कार्यक्रम

श्रद्धान्जली कार्यक्रममा निम्न कार्य गरिने छ ।

. मृतकको जिवनी :

कार्यक्रम स्थलमा मृतकको जिवनी बताउनु पर्दछ ।

. धार्मिक बचन :

मौलिक किरात धर्म सम्बन्धि जानकार ब्यक्तिले धार्मीक प्रवचन गर्ने छ ।

३. श्रद्धान्जली धुन सहित मौन धारण :

४. श्रद्धान्जली शब्दशुमन :

उपस्थित आफन्तजनबाट श्रद्धान्जली शब्द बोल्न लगाउनु पर्दछ ।

५. मृतकको आत्मा जगाउने मुन्धुम

मौकिल किरात धर्म अनुसार मानिसको आत्मा पार्थिव शरिर संगै सुतेर बसेको हुन सक्तछ भन्ने विस्वास गरिन्छ । यसैले मृतकको पार्थीव शरिरलाई अन्तेष्ठि गर्न अगावै मृतकको आत्मा जगाउने बिधि गरिन्छ ।

(साम्पाङ भाषामा लेखिएको छ ।)

हँ… ऊदूहँ पारुहँवा, सुम्नीमा नयूमावा, राक्षाकूपा खचूलूप्वा, वाईलूङ्मे वातूङ्मेवा, आना ङायुमीनाङा, सीखीमीनाङा, ताङखीमीनाङा, बूलूमीनाङा, चासूमीनाङा, आम साम धूङलो, सारी धूङलो खामवा, खाप्चीवासँ धाईमूमा म्याङाना, खामवारीकू खाप्चीरीकू लोन, कूबीवासँ धाईमूमा म्याङाना कूबीरीकू लोन, तायावासँ धाईमूमा म्याङाना तायारीकू लोन, चासूमवासँ धाईमूमा म्याङाना चासूमरीकू लोन, बूलूवासँ धाईमूमा म्याङाना, बूलूरीकू लोन, रुमीयँ पमीयँवासँ धाईमूमा म्याङाना रुमीरीकू पमीरीकू लोन, सागुवाछासँ धाईमूमा म्याङाना सागुरिकू लोन, आम्सामङा धुङलो, सारीङ धुङलो, कँचीली दखब्सूङ्ङा धुङलो, नूछीरी लूदूरमावा ऱ्याप्मालूङ, घ्याप्मालूङ्ङा धूङलो, रीसीम्ला वायाला धूङलो, बूक्छामीना/बूङछामान (सामे) छाप्कूरीया यँ छाब्मा छावानालो, बप्कूरी यँ बप्मा बबानायी खकसानू यँ बूदूम्सूम्ने । ङायुमीङो, ताङखीङो कङा मात्ताई यँ गून खकसानू सानू लोन, साम धुङलो, सारी धुङलो, कँचीली दखब्सूङ्ङा धूङलो, नूछीरी लूदूरमाङा धूङलो, सीरीम्ला बायालाङा धुङलो, राजादूङसँ याधीङा, तायामीसँ याधीङा, कूबीमीसँ याधीङा, सीबीछा भ्याम्माछासँ याधीङा, तायामी ताङखीसँ याधीङा, चाप्चा यँसँ याधीङा, ब्यार्पा यँसँ याधीङा, तूप्सूङ यँसँ याधीङा, धिलूङ यँसँ याधीङा, हादीयँ चापी यँसँ याधीङा । खकसानू लायेसेनेमा न कङा मात्ताई यँ गूँन, खीसूङला रहलापी आम्लावूङ्वा, यँ खबीनाले सीरीम्ला वायालापी सीबीर्माबूङवा, खबीनाले खकसानू यँ बूदू खाङूम्सूम्नेवो ।

राजादूङसँ याधीनक, तायामीसँ याधीनक, कूबीमीसँ याधीनक, सीबीछा भ्याम्माछासँ याधीनक, तायामी ताङखीसँ याधीनक, चाप्चा यँसँ याधीनक, ब्यार्पा यँसँ याधीनक, तूप्सूङ यँसँ याधीनक, धिलूङ यँसँ याधीनक, हादीयँ चापी यँसँ याधीनक कँङा ईत्ता मूरुलीसूङ अँ रुमीपमी सेले यँसँ मान्दूङ्क, अँ सागुवाछा, तायामी, तूम्साबूसँ मान्दूङ्क, कँङा ईत्ता खाबाराचा पयवाचा मूरुलीसूङ पँमान्छेमा सीरीम्ला वालापी खकसानू लायासामा सीखीम्री यँ बूदूम्सूम्ने खाङुम्नेवो ….. ।

६. माटो तथा पुष्प गुच्चा अर्पण

पहिला परिवारको सदस्यहरुले २ हातले २ चिम्टि माटो ३ पटक दिन पर्दछ । त्यसपछि छोरीछेलीहरुले, माईतीहरुले, छ्यामा देमाहरुले, अनि मृतकको भाषिक दाजुभाईहरुले र अन्त्यमा उपस्थित महानुभावहरुले १ चिम्टी माटो दिदै धुपबत्ति बाली दिन पर्दछ  

. धन्यबाद ज्ञापन

माटो तथा पुष्पगुच्चा अपर्ण गरीरहेकोबेला उपस्थित सम्पुर्ण संघसंस्था तथा मलामीहरुलाई कार्यक्रम संचालकले धन्यबाद दिनु पर्दछ । र अन्त्यमा संचालकले पनि माटो तथा पुष्प गुच्चा अर्पण गर्नु पर्दछ ।

अनुसुचि ५

 तेस्रो कार्यक्रम :

अन्तिम बिदाईस्थलमा आत्मा छुट्याउने विधी

मौकिल किरात धर्म अनुसार मृतकको आत्मा पार्थिव शरिर संगै बसेको हुन्छ भन्ने बिश्वास गरिन्छ । मुत्यु पश्चात पार्थिव शरिरलाई धर्तीमा समाहित गर्न अगावै आत्मालाई छुट्टाउनु पर्दछ ।

आत्मालाई छुट्टाई सकेपछि पार्थिव शरिरलाई धर्तीमा समाहित गरिन्छ भने आत्मालाई चुलामा बोलाई उच्च उच्च रमणिय स्थल, पवित्र स्थल, सुम्निमा र पारुहाङको पासमा पठाउनु पर्दछ ।

मृतकको आत्मा छुट्याउने मुन्धुम:

(साम्पाङ भाषामा लेखिएको छ ।)

हँ………….. न आम्सूलूम् मूकाबी, आम्खब्मालूङ् ताईकाबी, तायामी तूम्साबू, खरुमीची झारावा आम्खारुवा म्यानाकपी ददावदा लावा धातसीना, खकसानू लायीनाधँ सेलेखीयोपी तायामाहपावा पारु त:तलो ङ्यातीनाधँ आम्नूङ्ला स:सी, सेलेमी मूक्तीमीवा यासासँ खासासँ चीचीङख मूक्तिखवा बल्याम्खँपी व च्यावीनाके ङायूमीङो, ताम्खीमीङो खकसानू लेनके । रुमीलावा, पमीलावा, वतुप्लावा वरीलावा, सीवीलावा, मदीलावा, कूबीलावा, तायालावा लावापोतो पोकूम्नवो …(मृतको नाम)… ।

अन्तिम धुपबत्ति :

आफन्त तथा सम्पुर्ण मलामीजनलाई अन्तिम धुपबत्ति बाली मृतकलाई बिदाई गर्न लगाउनु पर्दछ ।

स्विच अन :

मृतकको छोराले स्विच अन गरि अन्तिम बिदाई गर्दछ ।

मलामी चोख्याउने

मृतकलाई अन्तेष्टिगरि मलामीबाट फर्केपछि मलामीहरुलाई कुनै पार्कमाल्याई वा कुनै रेष्टुरेन्टमा लगि मलामीहरुलाई खानपान गराउनु पर्दछ । यसलाई मलामी चोाख्याउने भनिन्छ ।

१. मलामी चोख्याउने ठाँउमा एउटा बटुकोमा कोईला बाली दिनु पर्दछ ।
२. मलामीहरुहरुलाई कोईला खुट्टाले छुँदै मलामी चोख्याउने ठाँउतिर जानलाउनु पर्दछ ।
३. यतिबेला कलशको दुबो र तितेपातीले छर्काई मलामीहरुलाई चोखाउनु पर्दछ ।

अनुसुचि ६

चौथो कार्यक्रम :
चूलामा गरिने कार्यक्रम

मृतकको आत्मा बोलाउने बिधी :

मौलिक किरात धर्म अनुसार मृतकको पार्थीव शरिरलाई अन्तिम बिदाई गरिसकेपछि सवै दाजुभाईहरु चूलामा भेला भएर कूबीमीद्वारा मृतकको आत्मालाई चूलामा बोलाईन्छ । मृतकको आत्मालाई कुबीमीले बोलाउदा मृतकको अन्त्येष्टि गरेको ठाँउबाट त्याहाँको सिमेभुमे, बनजंगल भिरपहरा पुकार्दै चूलामा ल्याउँदछ ।

मृतकको आत्मालाई सोधनी गर्ने विधि :

चूलामा ल्याईसके पश्चात त्याहाँ राखेकाका सामाग्रीहरु ३ चोटि खानपान गराउदै, उस्को पुरा नभएको ईच्छाहरु, बाँकी रहेको ईच्छाहरु, उस्को स्वभाविक मृत्यु भएको वा अस्वभाविक मृत्यु भएको, उ जाने बाटो आदिको बारेमा सोधनी कूबीमीले गर्दछ ।

मृतकको आत्मा बाटोलाउने बिधी :

सम्पुर्ण कुराहरु सोधी सके पश्चात मृतकको आत्मालाई कूबीमीले सुम्निमा पारुहाङ, राछाकुपा, पितापुर्खाहरु समक्ष देखाउदै पुन:  त्याहाँको सिमेभुमे, बनजंगल भिरपहरा पुकार्दै, फकाउदै फुलाउदै बाटो लगाउने कार्य गर्दछ ।

चुलामा थान सजाउने तरिका :

  1. नाङलो माथि तीनपत्र पारेर केराको पात ओछ्याई त्यसमाथि १ माना चामल, अदुवा र टुप्पो सहितको केराको पात राख्नु पर्दछ ।
  2. तितेपाती र दुबोको कलश, १ कठुवा रक्सी र जाँड, चिण्डोमा चोखो रक्सी राखिदिनु पर्दछ ।
  3. थानको तलतिर कूबीमीको लागि बस्न बाल्याम्खँ राखिदिनु पर्दछ ।
  4. थानको दाँयावाँया एक पल्टमात्र उघाएको र नचलाईकन पकाएको भात दुईवटा केराको पातमा उल्टो गरि तिन पटक पस्काएर राख्नु पर्दछ । छँरिसा पनि मिसाउनु पर्दछ ।
  5. दाँयातिर दाजुभाईहरुले ल्याएको जाँडरक्सीलाई राख्नु पर्दछ ।
  6. वाँयातिर छोरीचेलीहरुले ल्याएको जाँडरक्सीलाई राख्नु पर्दछ ।
  7. थानमा राखिएको जाँडरक्सी, भातलाई पातले छोपी दिनु पर्दछ ।

मृतआत्मालाई बोलाउने मुद्दुम :

हँ……. न बूक्छापा/बूङखामा (सामे) ङायूमीना, ताङखीमीना, सीखीमी, खारुमीङो कँचीलीवा सीखीम्री बूदूक यँ बूदू खाङूसोलो नूछीरी नूदूरमावा, कँचीली दखब्सूङ्ङा, सीकूम्री माकूम्रीवा, सूलूम् हाल्मा, च्याल्याम्सूङ हाल्मा म्याङाना, वरीधाईमा धातासाना क के । आम्साम धूङ्लो, सारीङा धूङ्लो, ऱ्याप्लूङ घ्याप्मालूङ् सीरीम्ला वायालाङा धूङ्लो, ङायूमी ताङखीमी आम्छाब्कूरीवा छाबाना, बप्कूरीया बबाना, खब्कूरीया खबाना । आम्सामङा धूङ्लो, सारीङा धूङ्लो, खामवा खाप्चीवासँ धाईमूमा म्याङाना, रीकूलोन, चासूम बूलूवासँ धाईमूमा म्याङाना रीकूलोन, कूबीवासँ धाईमूमा म्याङाना रीकूलोन, तायावासँ धाईमूमा म्याङाना तायारीकू रीकूलोन, सीबीछा मदीछा भ्याम्माछासँ धाईमूमा म्याङाना रीकूलोन, रुमीपमीवासँ धाईमूमा म्याङाना रुमीरीकू लोन, पमिरीकू लोन । कङा मात्ताई खकसानू सानूलोन, कूबीमीसँ याधीङायी, तायामीसँ याधीङायी, लाम्लाबू बूसूगूङ्सँ याधीङायी, सीबीछा मदीछासँ याधीङायी, हँदूङ्सँ याधीङायी, तूप्सूङ्यँसँ, सीबीछा मदीछासँ याधीङायी, धीलूङ्यसँ याधीङायी, चासूमी बूलूमीसँ याधीङायी, चाप्चायँसँ याधीङायी, बेर्पायँसँ याधीङायी, सीरीम्ला वायालापी बेरेबे तईमा ततीना, खाङीनाधँ कङा ईत्ता मूरुलीसूङ् खाबाराचा पयावाछा लोनचीवो । (१)

(बाटो लगाउने ब्यक्तिले यसरी मन्त्रबाचन गर्दै चिन्डोको रक्सीले अगेनामा खन्याएर सुँवामा छर्की अधि दिएको खाना उघारेर हेर्नुपर्दछ । त्यहाँ राखिएको सवैमा हेर्दा साम्खाईमा राखेको खाना घटेको भएमा मृतकले खाएछ, पिएछ भनिन्छ । नघटेको भएमा मृतकले चित्त दुखाएछ, पितापुर्खा भएको ठाँउमा आएको रहेनछ भनिन्छ । यसरी सवै राखेको खाना उघारी हेरेर सवैमा अलिअलि थपी पातले छोपीदिनु पर्दछ ।)

हँ……. बूक्छापाङो/बूङखामाङो कङा मात्ताई खकसानू सानूलोन, लावालूङ छीरीलूङ्लामा सीरीम्ला वायालापी बेरेबे तईमा ततीना, खाङीनाधँ कङा ईत्ता मूरुलीसूङ् खाबाराचा पयावाछा लोनाचिहँ कँ तीम्नाचीमा । पापालाङे लोनचीन, मा:मालाङे लोनचीन, छ्याकूमालाङे लोनचीन, सीबीलाङे मदीलाङे लोनचीन, रुमीलाङे, पमीलाङे लोनचीन । नपी न कँङा कूबी महपावा/ताया महपावा (…बाटो लगाउनेको नाम बताउने…) वा छीलाम् धीलाम् प्यानाकपी, न छूरेन खामवाआम्ला लोतो, खप्चीआम्ला लोतो, बूलूआम्ला लोतो, चासूमआम्ला लोतो न ए रुमालूङ् धूमालूङ्पी कईबछ्याम्पी याङासा दीङासालो, खामवायँ खाप्चीयँलो छीकूर्सा दीकूर्सालो बखँरी बँ तीम्नाचीमा खामवाआम्ला लोतो, रुँरीआम्ला लोतो, साखाआम्ला लोतो, तायाआम्ला लोतो न ए फुपापाचीलो यँ ख्याप्नाचीवो । कईबाछ्याम्पी, तूचीखम्पी, तूमा मूनाची वारी मूनाची । मीयालूङ्, मीचालूङ, मसूँवापी ए फुपापाचीलो ख्याब्नाची । नीनाबूङ् माखाबुङलो ख्याब्नाची, वारी मूनाचीहँ आम्कँ तीम्नाचीवो । (२)

(अघी जसरीनै छोपेर राखेको साम्खाई खाना उघारेर हेरी सवैमा थपीदिनुपर्दछ ।)

मृतकको आत्मालाई बाटो लगाउने मुद्दुम :

हँ……. बूक्छापाङो/बूङखामाङो कङा मात्ताई खकसानू सानूलोन दूवारेख पँतेल्खू चारीखू लामा माईनाचीह हङकङ, ताईमोशना, युङलुङ, सखेल्बू सूबीखूपी आईनाचीवो । ताम्गाला वापूईखा साकेल्खूपी आईनाचीमा, ङायूवा सनाचीमा, फुपापालो नीनाम्बूङ माखाबूङ्लो ख्याबकूरी ख्याब्नाचीवो । सीमानाम्री बायानाम्लो, (खूबाले खूताले बानँवा धेपूवा, सुबीखू साखेल्खूपी) आईनाचीहँ (खकलूङ् खूवालूङ् रेवाना रेप्सोना, ताप्नेबूङ् बीलूङ्देमा खकलूङ् धीरीतीपी) ऱ्याप्नाचीमा आईनाचीवो बूक्छापाङो/बूङखामाङो । (पोमालाखीम् लहलूङ् छीरीलूङ्पी) लायासामा बरीबाजा, सायाबाजा वरीमूनाचीमा (ममातेमा रुतेमा साखेल्खू सूबीखूपी), ताया तोसूलो । दङ्खनी दँलँनीसँ ताया तोलूसोवो । (बेन्जीरी लूवालूङ् रुतेल्खू साखेवापी) आईनाचीमा, (रेन्जूलूङ् दूदेप्मा साखेल्खूपी), आईनाची । चारीखूलामा पँतेखू, सीकूवाखू दूवारेखूलामा नपीन साम्खाईचा दूखाईचा य हाल्मा हालानाक तूई, दबानाक तूई, रीयाऱ्याप्मा ऱ्याप्नाचीवो । कङा (…बाटो लगाउनेको नाम, पाछा र सामे बताउने…) कूबीमी/तायामी वा झारा रुमीपमीलो तायामी, ताङखीमी, बूलुमी, चासूमीलो, साम्खाई चा दूम्खाई चा साम्खाई यूँनीहँनी, फुपामालो, मीयालूङ् मीचालूङलो ख्याब्कूरी ख्याब्नाचीवो । (३)

(यतिबेला पनि बाटो लगाउने ब्यक्तिले मुद्दुम बाचन गर्दै चिन्डोको रक्सीले अगेनामा छर्किएर सूवाँमा छर्किनु पर्दछ । अनि खाना उघारेर हेरी अलि अलि सवैमा थपिदिनु पर्दछ ।)

हँ……. बूक्छामी/बूङ्खामा (…मृतकको नाम बताउने…) ङो, आम्सामँङा धूङ्लो, सारीङा धूङ्लो, कूबीमीसँ धाईमूमा म्याङाना, कूबीरीकू रीकूलोन, तायावासँ धाईमूमा म्याङाना तायारीकू रीकूलोन, चासूमवासँ धाईमूमा म्याङाना चासूमरीकू रीकूलोन, बूलूवासँ धाईमूमा म्याङाना, बूलूरीकू रीकूलोन, आम्सामङा धुङलो, सारीङ धुङलो, कूबीमीसँ तमाना:ना, बूलूवासँ तमाना:ना, तायावासँ तमाना:ना, रुँरीवासँ तमाना:ना कँङा मात्ताई खकसानू सानूलोनवो । तीप्सूङसँ, धिलूङसँ याधीक, बूलू, चासूम्सँ याधीक, चाप्चा वेर्पासँ यधीक, सीबीछा, मदीछासँ याधीक, कूबीमी, तायामीसँ याधीक, लाम्लाबूङ्, बूसूबूङ्सँ याधीक, चासूम्रीकू रीकूलोन, बूलूरीकू रीकूलोन, खामवा खाप्चीरीकू रीकूलोन, सीबीरीकू रीकूलोन, नपी न छँरीसा वादाम्सा, हूपेर्वा लँपेर्वासा, हादीसा, पपीसा, चपीसा, भूसासा, यासा चान्दूपासा, खादीसा, लीब्लीसा, रँभसा, तँवासा तूवासा, धीवासा, नरवा नाप्लँवासा, तूकूवासा, ङाचीलीसा, धीलूम्सा, पोपयासा, आतामा नोने लोतँलो तम्बँरी, बखँरीपी आम्कँ तीम्नाचीवो । (४)

हँ…….सूतूलूङ, मीयामा मीचालूङपी जीर्माछ्याम् कोईबाछ्याम्पी, यँ ख्याब्मा ख्याबीनाकपी ददावदा दँसूलाम् बूपनाधँ, कूबीमहपा, मुक्तीमहपा, चारीमहपा य मून्छँ लायीनाके । ददावदा दँसूलाम् बूपनाधँ कूम्पो, मीलूङ्पोवा यँ च्याम्मा च्यामीना, सूलूम् फल्मा फलीनाके, नपी न नूङ्ला ससीधँ झारा खँमा खाईसीके, ईसे नपी न कङा कूबी महपावा/ताया महपावा (…बाटो लगाउनेको नाम भन्ने…) वा छीलाम्धीलाम् प्यानाकपी, कईबाछ्याम्पी, तूचीखम्पी, तूमा मूनाची वारी मूनाचीवो । मीयालूङ् मीचालूङ् मसूँवपी ख्याब्नाची, नीनाबूङ् माखाबूङ्लो ख्याब्नाची, वारी मूनाची, अम्कँ तीम्नाचीवो । (५)

बाटो लगाउनेले तिन दफा मुद्दुम बाचन गरिसकेपछि त्याहाँ राखीएको सामाग्रीहरु अलि–अलि केराको पातमा राखी दुईवटा चुलालाई, चारवटा पित्रीलाई र एउटा घर बाहीर सारीदिनु पर्दछ । चुला र पित्री सार्दा, (ल है पिता पुर्खा हो । आजदेखी य बुक्छापा/बुङ्खामालाई तपाँईहरुको साथपास लगाएका छौं । तपाँईहरु संगै राख्नुहोस, खाने लगाउने पनि तपाँहरुलेनै दिनुहोस है) भनिन्छ ।

कूबीमीलाई सोधनी

विधि सकेपछि कूबीमीलाई मृतकको मृत्यु बारे सोधनी गरिन्छ । र कूबीमीले मृतकको पुरा नभएको ईच्छाहरु, बाँकी रहेको ईच्छाहरु, उस्को स्वभाविक मृत्यु भएको वा अस्वभाविक मृत्यु भएको सम्पुर्ण कुराहरु बताउदछ ।

खानपान सार्ने :

बाटो लगाई सकेपछि त्याहाँ राखीएको सामाग्रीहरु अलि–अलि केराको पातमा राखी दुईवटा चुलालाई, चारवटा पित्रीलाई र एउटा घर बाहीर सारीदिनु पर्दछ । अनि भन्नु पर्दछ ।

ल है पिता पुर्खा हो । आजदेखी ……. (मृतकको नाम)…….लाई तपाँईहरुको साथपास लगाएका छौं । तपाँईहरु संगै राख्नुहोस, तपाँईहरुलेनै हेर्नुस है ।

मृत्यु शोक फुकाउने विधी

मौलिक किरात धर्म अनुसार मृतकको छोराले आमा बाबुको मृत्यु भएको दिन देखि छाक बारि मृत्यु शोक बस्ने परम्परा छ । मृत्यु शोक पश्चात मृतकको आत्मालाईलाई बाटो लगाई सकेपछि मृत्यु शोक फुकाईन्छ ।

मृत्यु शोक फुकाउने विधी :

१. मृत्यु शोक बस्नेले पँधेरोमा गई वा चोखो पानीले हात, मुख, खुट्टा, टाउको धोई सफा हुन लगाउनु पर्दछ ।
२. बिधि सकिएपछि लगाएको लुगा फुकाली नया टोपि र लुगा लगाउनु पर्दछ ।

नुनतेल छुने

मृत्यु शोक फुकाएपछि नुनतेल छुने रिती गर्नुपर्दछ । नुन तेल छुँदा एउटा दुना वा कचौरामा नुन, तेल र तामाको सिक्का राख्न पर्दछ र पहिला घरमुली र तेसपछि परिवारका सदस्यहरुले दाँया हातको कान्छी औलाले तेल र त्यसभित्रको तामाको सिक्का छुँदै तीन पटक खुट्टातिर छर्कन पर्दछ । यसबेला बिवाहित छोरीचेली वा भान्जाभान्जिले दुबो र तितेपाती भएको कलशको पानीले नुन तेल छोएकाहरुलाई तीन पटक छर्कीएर च्योख्याउनु पर्दछ । यसै गरि अन्य दाजुभाईहरुलाई पनि नुन तेल छुनु पर्दछ । त्यसपछि नुनतेल खुलाएको जानकारी सम्पुर्ण देश बिदेशमा रहनुभएका दाजुभाई नरनाताहरुलाई गराउनु पर्दछ ।

ढोगभेट फुकाउने

नुनतेल छोई सकेपछि ढोकभेट फुकाउनु पर्दछ । ढोग भेट फुकाउदा दुईजना कन्या केटिहरुले नाङलोमा अक्षता चामल, कलश, दियो बत्ति, दहि चामलको टिका, रक्सि र १ कासे बोटुको बोकेर उभिनु पर्दछ । यस पछि चेलीले माईतिलाई काँसे बोटुकोमा रक्सि हालि १ पटक खुलाउनु पर्दछ । तेस्तै माइतीले चेलीलाई पनि १ पटक खुलाउनु पर्दछ । त्यस पछि चेलीले माईतिलाई दहिचामलको टिका १ पटक लगाई पुछ्न लाउनु पर्दछ । तेस्तै माइतीले चेलीलाई पनि १ पटक  टिका लगाई पुछ्न लाउनु पर्दछ र ढोग गर्न पर्दछ । अन्य आफन्तजनले पनि माथि भनिएझै टिका लगाउदै पुछ्दै ढोगभेट गर्न पर्दछ । कार्यक्रम सके पश्चात त्यो काँसे बोटुको चेलीलाई दक्षिणाको रुपमा दिनु पर्दछ । भनिन्छ, त्यो बोटुकोमा फेरी कहिल्यै पनि माईतीलाई खुलाउनु हुदैन ।

अनुसुचि ७

पाँचौ कार्यक्रम:

मृतकको काजकिरिया

मृतक पार्थिवको शरिरलाई धर्तीमा समाहित गरेको तेह्रौं दिन पछि वा तिन महिना भित्र मृतकको काजकिरिया गर्नु पर्दछ । मृतकको काजकिरिया गर्दा चौतारा बनाईदिने चलन छ । हाल शहरिकरणले गर्दा चौतारा बनाउन असम्भव भएको कारणले स्मृती अक्षयकोषहरु निर्माण गरि संघ संस्थालाई संचालन गर्न जिम्मा दिने चलन चलि आएको छ ।

काजकिरिया गर्दा छोरीचेलीहरु, दाजुभाईहरु, छिमेकी नरनाताहरु लगायत सबै मलामीहरुलाई बोलाईन्छ ।

कजेरीको शिर उठाउनी :

अन्यत्यमा कजेरीहरुलाई शिर उठाउनी गर्नु पर्दछ ।

अनुसुचि ८

मृतकको जिवनी :

नाम/थर :
पाछा/सामे :
जन्म/मृत्यु :

बाबा/आमाको नाम :
दाजु/भाईहरु :
दिदि/बहिनिहरु :

जन्म स्थान :
पुख्यौलि घर :
स्थायि बसोबास :
हङकङको ठेगाना :
हङकङ प्रवेश साल :

शिक्षा :
पति/पत्नीको नाम :
बिबाह/साल:
छोरा छोरीहरु :

काम गरेको बिवरण :
अन्य देश भ्रमण :
सम्मान अवार्ड प्राप्त :
संघ संस्थामा काम गरेको भए :

मृत्युको कारण :

कार्य बिभाजन

1 सतगद सामाग्रीहरु किरात धर्म संरक्षण तथा संस्कार विभाग
2 बस ब्यावस्थापन ब्यावसाय, रोजगार तथा यातायात बिभाग
3 कोष ब्याबस्थापन सम्पती तथा कोष अभिवृद्धि विभाग
4 मलामी पर्छाउने शिलि संकलन तथा संस्कृति बिभाग
5 खानपान तयार सुम्निमा भान्सा तथा खानपान बिभाग
6 खानपान बितरण अतिथि हेरबिचार तथा सत्कार बिभाग
7 ओसारपसार/थन्क्याउने ढुवानी, भण्डार तथा ओसारपसार बिभाग
8 कार्यक्रम रिर्पोटिङ युवा खेलकुद, संगीत तथा संचार बिभाग
9 कार्यक्रम संचालन कार्यलय संचालन तथा छपाई विभाग
10 सतगद पुस्तिका बितरण बाल, महिला, प्रौढ तथा स्वागत बिभाग
11 फोहरमैला ब्यावस्थापन फोहरमैला संकलन तथा सरसफाई विभाग
12 कुर्सि, टेबल, टेन्ट सुप्तुलुङ मर्मत तथा निर्माण बिभाग
13 साउण्ड, लाईटिङ, मौलिक संकलन तथा सरसजावट बिभाग
14 नियन्त्रण, उपचार, सुरक्षा आपतकालिन सहयोग तथा सुरक्षा बिभाग
15 स्वंयमसेवक परिचालन संगठन बिस्तार तथा समन्वय विभाग

श्रद्धान्जली कार्यक्रम तालिका

बस लाग्ने समय : १०:३० बजे मिति :
३० डिसेम्बर २०१८, आईतबार
जोर्डन, नाचघर :
पूर्णराज (९६८९६७३०),
बिकास (९८५० ५३९७)
समय :
११:३० देखि
युनलोंग प्लाजा :
रजिन (६०९३ ९५६२),
गंगा राम (९५८३ १०२७)
श्रद्धान्जली  स्थान :
हुंग होम
चुन वान मार्केट :
एन्जु (९६६१ ८१२७),
लोकराज (९६४८ ४११६)
अन्त्येष्टि :
केप कोलिन्सन क्रिमेटोरियम
काम तिन पार्क :
सन्देउ राई (९६८० १६९२ वा ३४८४ ३५०९)
मलामी चोखाउने :
मलामी पार्क, जोर्डन

कार्यक्रमको रुपरेखा

  1. ०९:०० बजे – मृतकको घरमा शिर उभाउनी  कार्यक्रम (कूबीमी तथा पानछाके दाजुभाईहरु)
  2. १०:३० बजे – बस छुटने
  3. ११:३० बजे – हुङहाममा श्रद्धान्जली सभा
    1. मृतकको जिवनी बाचन : संचालक
    2. धार्मिक प्रबचन : प्रज्ञा प्रतिष्ठान
    3. श्रद्धान्जली धुन सहित मौन धारण
    4. श्रद्धान्जली शब्दशुमन
    5. मृतकको आत्मा जगाउने बिधी : कुबिमि
    6. माटो तथा पुष्प गुच्चा अर्पण
  4. ०२:३० बजे – अन्तिम बिदाई स्थालमा मृतकको आत्मा छुट्टयाउने बिधी : कुबिमि
  5. ०३:३० बजे – मलामी चोख्याउने

डाउनलोड

नम्बर बिवरण पिडिएफ एमएस–वर्ड
1 मृत्यु संस्कार कार्यसुचि प्रिन्ट एडिट
2 श्रद्धान्जली धुन डाउनलोड

श्रद्धाञ्जलिका केही तस्विरहरु

१६ अगष्ट २०१५, प्रमोद राईको असमायिक निधन ।

Pramod copy

१४ मे २०१५, किरात राई यायोक्खा हङकङ अध्यक्ष श्री शशि मदन राईज्युको ममतामयी आमा श्रीमति जसमाया राईको असमायिक निधन ।

c9d4e77a7fa264f1fda4a88957de27aa66b4083be1ce06bbfd48696a7b16b5b6

२९ मई २०१४ का दिन हङकङमा दिवांगत भएका दानेश राई (दुर्गा)

Danesh

२०१३ डिसम्वर ७, खोटाङ दिप्लुङ ४ घरभै हङकङमा बसोबास गर्दै आउनु भएका श्रीमती तारा राईको  तारिख असामयिक निधन tara