साउने संक्राति :

किरात राईहरुले हरेक वर्षको श्रावण महिनाको पहिलो दिन भैसीं वा राँगा काटेर खाने चाडलाई साउने संक्रातिको रुपमा मनाउदै आएको पाईन्छ । पहिला त गोरु काटेर खान्थे । पछि गोरु काट्न बन्देज भएपछि भैंसि वा राँगा काट्ने प्रचलन बसेको हो भनिन्छ । बर्षातमा गाँउघरमा बाढि पहिरो आउने, खोला नाला बढ्ने भएकोले तथा आज साउनको १ गते देखी नया समय हिउँदको सुरुवात हुने र बाढि पहिरो नआउने, खोला नाला घट्ने भएकोले अवत बाँचियो है भनेर पुर्खाहरुले साउने संक्राति मान्ने चलन चलाएको हो भन्दछन । यस दिन लेकको टिम्बुरलाई मासुमा मसलाको रुपमा लगाई खाने चलन रहेको छ । यो खाना आदिम कालदेखि विशेषत किरात राईहरुले जिउ तथा पेट दुखेको वायु भरिएको बेला औष्धिको रुपमा खाने प्रचलन रहेको पाइन्छ । साउने संक्रातिको दिन बुढापाकाहरु कामबाट विसाएर घरछिमेकतिर आलोपालो डुलफिर गर्ने गर्दछन भने जवानहरु डाडाकाँडा घुम्ने तथा स्थानीय हाटबजार गई नाचगान गरी मनोरञ्जन गर्ने गर्दछन ।

बेलुकि पख, राँके खेदाउने छलन छ । राँके भनेको अन्नको सह लाने दुष्टात्मा हुन्छ यसलाई चुलामा शक्ति मागि चुलामा बलिरहेको अगुल्ठोले नाङलो ठटाई घर बरिपारी, बलेसी, आँगन हुँदै बारीबाट खेदाउने चनल छ । र बाहिर अन्त्यै दोबाटोमा लगि खानपान मन्साउने चलन छ । अबदेखी हाम्रो घरमा, बारीमा आई अन्नको सह नलैजा भनि पार्थना गर्ने चनल छ ।

हङकङका मौलिक धर्म, संस्कार मान्ने किरात राईहरुलेपनि यो संस्कारलाई बचाएर लानुपर्दछ भन्ने मान्यता राखेको छ । गत बर्ष सन २०१५ देखि किराया हङकङले यस पर्वलाई बार्षिकरुपमा मनाउदै जाने भनि निर्णय गरेर आफ्नो बार्षिक क्यालेण्डरमा समावेश गरिसकेको छ । यस दिन बिशेष बुढापाका र केटाकेटीहरुलाई समावेश गरिने कार्यक्रम ल्याउने योजना रहेकोछ । यसको लागि (किरात धर्म, संस्कार संरक्षण विभाग) को संयोजकत्वमा (बालबालिका प्रशिक्षण तथा प्रौढ सहभागिता बिभाग) ले कार्यक्रम ल्याउने छ ।

कार्यक्रमको रुपरेखा

  1. चार किरात तथा आदिबासी र नेपाली मुलका संघसंस्थाको प्रतिनिधिहरुलाई बोलाउने
  2. भैसी वा राँगाको मासुमा टिम्बुर मिसाई सादा चामलको भात पकाएर खुलाउने ।
  3. भैसी वा राँगाको मासु नखानेलाई कुखुराको मासुको ब्यावस्था मिलाई दिने ।
  4. अन्य खाना तथा पेयपदार्थहरु खरिद गरि खानुपर्नेछ ।

महिला तथा बालबालिका :

  1. महिला तथा बालबालिकालाई बृहतरुपमा समावेश गर्ने ।
  2. महिला तथा बालबालिकाको लागि प्रशस्त मनोरन्जका खेलहरु समावेश गर्ने ।
  3. उपस्थित महिला तथा बालबालिकालाई किरात राईहरुको भाषा, धर्म–संस्कार सम्बन्धि चेतना दिने ।

युवा तथा युवती :

  1. किरात राई युवा तथा युवतीहरुलाई बृहतरुपमा समावेश गर्ने ।
  2. युवा तथा युवतीहरुको लागि प्रशस्त मनोरन्जका खेलहरु समावेश गर्ने ।
  3. उपस्थित युवा तथा युवतीहरुलाई किरात राईहरुको भाषा, धर्म–संस्कार सम्बन्धि चेतना दिने ।

बुढापाकाहरु :

  1. किरात राई बुढापाकाहरुलाई बृहतरुपमा समावेश गर्ने ।
  2. बुढापाकाहरुको लागि प्रशस्त मनोरन्जन समावेश गर्ने ।
  3. उपस्थित बुढापाकाहरुबाट किरात राईहरुको भाषा, धर्म–संस्कार सम्बन्धि जानकारी लिने ।

कार्यक्रमकोलागि अर्थ संकलन:

  1. स्वेच्छिक अनुदान माग्ने ।
  2. ब्यानर तथा सौजन्यकर्ता खोज्ने ।

कार्य बाँडफाँड

चुल्हेनिम्तो :

किराया हङकङले गत बर्ष झै यसबर्ष पनि किरात राईहरुको चाड साउने संक्राती निम्न मिति, समय र स्थानमा मनाउन लागि रहेकोले बालबच्चा तथा बुढापाकाहरु सहित उपस्थित भैदिनहुन हार्दिक निमन्त्रण गर्दछौं ।

मिति :१७ जुलाई २०१६, आईबार
समय : बेलुकि ४ बजे देखी
स्थान : सुप्तुलुङखिम, शान्तिन